�i�u ki�‡n �‘�ƒ �‘ược hư�Ÿng án treo theo quy �‘�‹nh của pháp luật là gì?

Khi ngư�i phạm t�™i có �‘ầy �‘ủ dấu hi�‡u cấu thành t�™i phạm �‘ược quy �‘�‹nh trong b�™ luật hình sự thì ngư�i phạm t�™i phải chấp hành hình phạt theo quy �‘�‹nh. Trong �‘ó hình phạt thì hư�›ng án treo hay còn g�i là tù treo là hình phạt �‘ược xem là nhẹ nhất, v�›i hình phạt này thì ngư�i chấp hành hình phạt không b�‹ gửi vào cơ s�Ÿ giam giữ (trại giam) mà sẽ chấp hành hình phạt quản lý tại �‘�‹a phương, nơi ngư�i phạm t�™i cư trú.  ��ƒ �‘ược hư�Ÿng án treo thì ngư�i phạm t�™i cần phải �‘áp ứng �‘ược �‘i�u ki�‡n quy �‘�‹nh trong pháp luật hình sự và các v�ƒn bản pháp luật khác có liên quan.

1. �i�u ki�‡n �‘�ƒ �‘ược hư�Ÿng án treo theo quy �‘�‹nh của pháp luật là gì?

V� án treo �‘ược quy �‘�‹nh tại �‘i�u 65 B�™ luật hình sự n�ƒm 2015 quy �‘�‹nh như sau:

+ Khi xử phạt tù không quá 03 n�ƒm, c�ƒn cứ vào nhân thân của ngư�i phạm t�™i và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hư�Ÿng án treo và ấn �‘�‹nh th�i gian thử thách từ 01 n�ƒm �‘ến 05 n�ƒm và thực hi�‡n các nghĩa vụ trong th�i gian thử thách theo quy �‘�‹nh của Luật thi hành án hình sự.

+ Trong th�i gian thử thách, Tòa án giao ngư�i �‘ược hư�Ÿng án treo cho cơ quan, t�• chức nơi ngư�i �‘ó làm vi�‡c hoặc chính quy�n �‘�‹a phương nơi ngư�i �‘ó cư trú �‘�ƒ giám sát, giáo dục. Gia �‘ình ngư�i b�‹ kết án có trách nhi�‡m ph�‘i hợp v�›i cơ quan, t�• chức, chính quy�n �‘�‹a phương trong vi�‡c giám sát, giáo dục ngư�i �‘ó.

+ Tòa án có th�ƒ quyết �‘�‹nh áp dụng �‘�‘i v�›i ngư�i �‘ược hư�Ÿng án treo hình phạt b�• sung nếu trong �‘i�u luật áp dụng có quy �‘�‹nh hình phạt này.

+ . Ngư�i �‘ược hư�Ÿng án treo �‘ã chấp hành �‘ược m�™t phần hai th�i gian thử thách và có nhi�u tiến b�™ thì theo �‘� ngh�‹ của cơ quan, t�• chức có trách nhi�‡m giám sát, giáo dục, Tòa án có th�ƒ quyết �‘�‹nh rút ngắn th�i gian thử thách.

+ Trong th�i gian thử thách, nếu ngư�i �‘ược hư�Ÿng án treo c�‘ ý vi phạm nghĩa vụ theo quy �‘�‹nh của Luật thi hành án hình sự 02 lần tr�Ÿ lên, thì Tòa án có th�ƒ quyết �‘�‹nh bu�™c ngư�i �‘ó phải chấp hành hình phạt tù của bản án �‘ã cho hư�Ÿng án treo. Trư�ng hợp thực hi�‡n hành vi phạm t�™i m�›i thì Tòa án bu�™c ngư�i �‘ó phải chấp hành hình phạt của bản án trư�›c và t�•ng hợp v�›i hình phạt của bản án m�›i.

Vậy theo �‘ó ngư�i hư�Ÿng án treo có th�i hạn chấp hành không quá 3 n�ƒm.

V� �‘i�u ki�‡n hư�Ÿng án treo �‘ược quy �‘�‹nh tại khoản 2 �‘i�u 2 ngh�‹ quyết s�‘ 01/2013/N�-H�TP của h�™i �‘�“ng thẩm phán hư�›ng dẫn v� án treo quy �‘�‹nh như sau:

Ch�‰ xem xét cho ngư�i b�‹ xử phạt tù hư�Ÿng án treo khi có �‘ủ các �‘i�u ki�‡n sau �‘ây:

Thứ nhất b�‹ xử phạt tù không quá 3 n�ƒm v� t�™i ít nghiêm tr�ng, t�™i nghiêm tr�ng, t�™i rất nghiêm tr�ng theo phân loại t�™i phạm quy �‘�‹nh tại khoản 2 �i�u 8 của B�™ luật hình sự n�ƒm 2015 (những hành vi tuy có dấu hi�‡u của t�™i phạm nhưng tính chất nguy hi�ƒm cho xã h�™i không �‘áng k�ƒ thì không phải là t�™i phạm và �‘ược xử lý bằng các bi�‡n pháp khác).

Thứ hai là có nhân thân t�‘t �‘ược chứng minh là ngoài lần phạm t�™i này h� luôn tôn tr�ng các quy tắc xã h�™i, chấp hành �‘úng chính sách, pháp luật, thực hi�‡n �‘ầy �‘ủ nghĩa vụ của công dân nơi cư trú, công tác; không vi phạm các �‘i�u mà pháp luật cấm; chưa bao gi� b�‹ kết án, b�‹ xử lý vi phạm hành chính, b�‹ xử lý kỷ luật.

Trư�ng hợp ngư�i phạm t�™i có án tích nhưng �‘ã �‘ược xóa án tích, �‘ược �‘ương nhiên xóa án tích thì coi là chưa b�‹ kết án; �‘ã b�‹ xử lý hành chính, xử lý kỷ luật nhưng �‘ã hết th�i hạn �‘ược coi là chưa b�‹ xử lý vi phạm hành chính, xử lý kỷ luật hoặc hết th�i hi�‡u xử lý vi phạm hành chính, xử lý kỷ luật thì �‘ược coi là chưa b�‹ xử lý hành chính, chưa b�‹ xử lý kỷ luật, nhưng không phải là có nhân thân t�‘t. Vi�‡c cho hư�Ÿng án treo �‘�‘i v�›i những trư�ng hợp này phải hết sức chặt chẽ. Ch�‰ có th�ƒ xem xét cho hư�Ÿng án treo khi thu�™c m�™t trong các trư�ng hợp sau:

+ Ngư�i b�‹ kết án từ trên 3 n�ƒm tù �‘ến 15 n�ƒm tù v� t�™i do c�‘ ý (k�ƒ cả trư�ng hợp t�•ng hợp hình phạt của nhi�u t�™i hoặc nhi�u bản án) mà th�i gian �‘ược xóa án tích tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 2 n�ƒm;

+ Ngư�i b�‹ kết án �‘ến 3 n�ƒm tù v� t�™i do c�‘ ý mà th�i gian �‘ược xóa án tích tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 1 n�ƒm;

+ Ngư�i b�‹ kết án v� các hình phạt cảnh cáo, phạt ti�n, cải tạo không giam giữ mà th�i gian �‘ược xóa án tích tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 1 n�ƒm;

+ Ngư�i b�‹ kết án v� các t�™i do vô ý mà �‘ã �‘ược xóa án tích;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ �‘ưa vào cơ s�Ÿ giáo dục bắt bu�™c từ hai lần tr�Ÿ lên mà th�i gian �‘ược coi là chưa b�‹ áp dụng bi�‡n pháp xử lý hành chính tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 2 n�ƒm;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ �‘ưa vào cơ s�Ÿ giáo dục bắt bu�™c m�™t lần và có nhi�u lần b�‹ xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý kỷ luật mà th�i gian �‘ược coi là chưa b�‹ áp dụng bi�‡n pháp xử lý hành chính, chưa b�‹ xử phạt vi phạm hành chính, chưa b�‹ xử lý kỷ luật tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 2 n�ƒm;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ �‘ưa vào cơ s�Ÿ giáo dục bắt bu�™c mà th�i gian �‘ược coi là chưa b�‹ áp dụng bi�‡n pháp xử lý hành chính tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 18 tháng;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý kỷ luật từ hai lần tr�Ÿ lên mà th�i gian �‘ược coi là chưa b�‹ xử phạt vi phạm hành chính, chưa b�‹ xử lý kỷ luật tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 18 tháng;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý kỷ luật v� hành vi có cùng tính chất v�›i hành vi phạm t�™i lần này mà th�i gian �‘ược coi là chưa b�‹ xử phạt vi phạm hành chính, chưa b�‹ xử lý kỷ luật tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 1 n�ƒm;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý kỷ luật mà th�i gian �‘ược coi là chưa b�‹ xử phạt vi phạm hành chính, chưa b�‹ xử lý kỷ luật tính �‘ến ngày phạm t�™i lần này �‘ã quá 6 tháng;

+ Ngư�i �‘ã b�‹ áp dụng bi�‡n pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phư�ng, th�‹ trấn, �‘ưa vào trư�ng giáo dưỡng hoặc �‘ưa vào cơ s�Ÿ cai nghi�‡n bắt bu�™c �‘ã hết th�i hạn �‘ược coi là chưa b�‹ xử lý hành chính;

Thứ ba là có nơi cư trú cụ th�ƒ, rõ ràng;

Thứ tư là không có tình tiết t�ƒng nặng trách nhi�‡m hình sự quy �‘�‹nh tại khoản 1 �‘i�u 52 của B�™ luật hình sự n�ƒm 2015 và có từ hai tình tiết giảm nhẹ trách nhi�‡m hình sự tr�Ÿ lên trong �‘ó có ít nhất m�™t tình tiết giảm nhẹ quy �‘�‹nh tại khoản 1 �i�u 51 của B�™ luật hình sự n�ƒm 2015; nếu có m�™t tình tiết t�ƒng nặng trách nhi�‡m hình sự thì phải có từ ba tình tiết giảm nhẹ trách nhi�‡m hình sự tr�Ÿ lên, trong �‘ó có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy �‘�‹nh tại khoản 1 �i�u 46 của B�™ luật hình sự.

Thứ n�ƒm là có khả n�ƒng tự cải tạo và nếu không bắt h� �‘i chấp hành hình phạt tù thì không gây ảnh hư�Ÿng xấu �‘ến cu�™c �‘ấu tranh phòng, ch�‘ng t�™i phạm, �‘ặc bi�‡t là các t�™i phạm v� tham nhũng.

Từ những �‘i�u ki�‡n �‘ược quy �‘�‹nh �Ÿ trên thì ngư�i phạm t�™i mu�‘n �‘ược hư�Ÿng án treo cần phải có �‘ầy �‘ủ các �‘i�u ki�‡n trên. ��ƒ �‘ược hư�Ÿng án treo cần phải có 5 �‘i�u ki�‡n g�“m các �‘i�u ki�‡n v� tính chất nguy hi�ƒm cho xã h�™i, �‘i�u ki�‡n nhân thân, nơi cư trú, và bản thân phải tự cải tạo. �ây là hình thức khoan h�“ng của pháp luật khi thấy hành vi của ngư�i phạm t�™i có th�ƒ tự giáo dục cải tạo mà không cần phải có hình phạt nghiêm khắc �‘�ƒ giáo dục.